XBeam2d Manual
| Copyright | Copyright © 2025 XBeam2d |
Table of Contents
XBeam2d
XBeam2d is het gereedschap voor elke constructeur.
Wilt u direct aan de slag zonder veel te lezen?
Met XBeam2d bepaalt u in een handomdraai en zeer eenvoudig de geometrisch lineaire krachten in uw ligger. Het programma is uiterst gebruiksvriendelijk, modern en zeer snel.
XBeam2d kan optioneel worden uitgebreid met een volledig geïntegreerde staalmodule waarmee de staalconstructie tevens wordt getoetst volgens EN1993.
Met XBeam2d produceert u een zeer uitgebreid en vooral leesbaar berekeningsrapport in RTF- of PDF-formaat. De uitvoer is volledig transparant en dus ook controleerbaar.
Voor de staalmodule geldt dat alle gehanteerde formules volledig ingevuld worden weergegeven. Dit geeft u inzicht in de berekening en zal acceptatie van uw berekening door bijvoorbeeld keurende instanties geen enkel probleem opleveren.
Aan de slag
Introductie
XBeam2d is het gereedschap voor elke constructeur.
Wilt u direct aan de slag zonder veel te lezen?
Met XBeam2d bepaalt u in een handomdraai en zeer eenvoudig de geometrisch lineaire krachten in uw ligger. Het programma is uiterst gebruiksvriendelijk, modern en zeer snel.
XBeam2d kan optioneel worden uitgebreid met een volledig geïntegreerde staalmodule waarmee de staalconstructie tevens wordt getoetst volgens EN1993.
Met XBeam2d produceert u een zeer uitgebreid en vooral leesbaar berekeningsrapport in RTF- of PDF-formaat. De uitvoer is volledig transparant en dus ook controleerbaar.
Voor de staalmodule geldt dat alle gehanteerde formules volledig ingevuld worden weergegeven. Dit geeft u inzicht in de berekening en zal acceptatie van uw berekening door bijvoorbeeld keurende instanties geen enkel probleem opleveren.
Wijzigingen
Bekijk de release notes online
Nieuw in versie 2.02
- Het dialoogvenster van de spion is nu vrij verplaatsbaar (of dockable).
- In de uitvoer wordt direct na de Invoergegevens de geometrie grafisch weergegeven.
- In de M- en D-lijnen kunnen optioneel getalswaarden worden weergegeven.
- In de uitvoer is een nieuwe tabel "Maatgevende snedekrachten" opgenomen waarin de bepalende staafkrachten per staaf worden afgedrukt.
- Per staaf kon het aantal kipsteunen worden opgegeven. Alle kipafstanden zijn dan vanzelfsprekend gelijk. Naast deze methode is het nu ook mogelijk om kipafstanden vrij op te geven.
- Bij opgave van een nieuw belastingsgeval kan nu worden gekozen tussen permanente belasting incl. en excl. eigen gewicht.
- In het dialoogvenster van de spion voor de betonbalk kan nu ook de x-afstand getalsmatig worden ingevoerd.
Wijzigingen t.o.v. versie 2.01.14
- Staaltoetsing: De unity check wordt in de uitvoer niet meer in elke tekening getoond maar in een aparte tekening in paragraaf 2.4 EN1993 TOETSINGEN.
- De kipstabiliteitstoetsing is verbeterd. Nu wordt per liggerdeel (tussen gaffel en kipsteun of tussen twee kipsteunen) de verhouding van de eindmomenten (beta) bepaald en de kipstabiliteit berekend.
- In verband met de kipstabiliteit kunnen staven worden gegroepeerd. Per staafgroep worden de kniklengte uit het vlak en de kipafstanden ingevoerd.
- De grafische weergave van de kipsteunen bij staven in een staafgroep is verbeterd.
Wijzigingen t.o.v. versie 2.00
- Nieuw: opleggingen onder een willekeurige hoek - Door gebruik te maken van een lokaal assenstelsel kunt u elke willekeurige oplegging onder een willekeurige hoek plaatsen.
- Nieuw: staalspanningscontrole volgens EN1993 - De krachtsverdeling wordt gebaseerd op een geometrisch niet-lineaire krachtsverdeling waarbij tevens automatisch imperfecties in rekening worden gebracht.
- Nieuw: plaatsen van een scharnier in een balk - Met één muisklik plaatst u een inwendig scharnier in een balk.
- Nieuw: dockable windows - De tabellen kunnen nu als 'floating' worden geplaatst of worden 'ge-docked'.
Mogelijkheden en beperkingen
Mogelijkheden
-
Het programma bepaalt voor een tweedimensionale staafconstructie met gekozen stijfheden, de vervormingen en krachtsverdeling onder invloed van knoop- en/of staafbelastingen of voorgeschreven verplaatsingen.
-
De krachtsverdeling wordt bepaald volgens de verplaatsingsmethode, waarbij rekening wordt gehouden met normaal- en dwarskrachtvervorming.
-
Er zijn zeer veel soorten opleggingen mogelijk. Vanzelfsprekend de bekende en standaard scharnieroplegging, roloplegging en momentvaste oplegging.
-
In XBeam2d kunt u echt willekeurig uw oplegging samenstellen. Verend in de x-richting en star opgelegd in de z-richting, of momentvast en in x-richting vrij, enz. Ook opleggingen die vrij kunnen komen kunnen worden ingevoerd. Bijv. alleen een positieve reactiekracht. Ontstaat een negatieve reactie dan wordt de 'restrain' vrijgelaten en komt de oplegging vrij. U kunt door gebruik te maken van een lokaal assenstelsel elke willekeurige oplegging onder een willekeurige hoek plaatsen.
-
Staven kunnen 'verend' (d.w.z. met rek- en/of rotatieveren) worden 'aangesloten' aan knopen.
-
Afhankelijk van gekozen run-optie kunnen in een bepaalde belastingscombinatie per staaf extreme momenten en vervormingen, of alle karakteristieken (dwarskracht, moment, hoekverdraaiing en vervorming) worden berekend.
-
Er kan worden gekozen voor een normtoetsing beton volgens Eurocode 2: EN 1992-1-1, een spanningsberekening staal volgens Eurocode 3: EN 1993-1-1 en een spanningsberekening hout volgens Eurocode 5: EN 1995-1-1.
Beperkingen
Hoewel het programma ruim van opzet is kent het voor de verschillende onderdelen de volgende beperkingen:
| Item | Limiet |
|---|---|
| Hoogste knoopnummer | 1000 |
| Hoogste staafnummer | 2000 |
| Hoogste profielnummer | 100 |
| Hoogste aansluitingsnummer | 100 |
| Aantal belastingsgevallen | 250 |
| Aantal belastingsgevallen per combinatie | 15 |
| Aantal belastingscombinaties | 250 |
-
Het programma is alleen geschikt voor prismatische staven. Een niet-prismatische staaf kan natuurlijk wel worden gesimuleerd door deze op te delen in een aantal staven met verlopende stijfheden.
-
Momentvaste aansluitingen (knoopverbindingen) kunnen uitsluitend lineaire verend worden voorgesteld. Een niet-lineaire (of tri-lineaire) voorstelling is vooralsnog niet mogelijk.
Tekenafspraak
Het programma kent drie rechtsdraaiend assenstelsels:
1. Hoofd-assenstelsel

De ligging van dit globale assenstelsel is willekeurig. Het XY-vlak valt samen met het vlak van het raamwerk. Dit assenstelsel wordt gebruikt voor het vastleggen van knoopcoördinaten, knoopbeperkingen en knooppuntsbelastingen. Berekende knooppuntsvervormingen en oplegreacties worden ten opzichte van dit assenstelsel weergegeven.
2. Staaf-assenstelsel

De oorsprong van dit assenstelsel ligt altijd in de beginknoop van betreffende staaf. Het XY-vlak valt samen met het vlak van het raamwerk. De X-as valt samen met de staafas.
3. Knoop-assenstelsel

Er kan een lokaal (knoop-)assenstelsel worden opgegeven. De oorsprong ligt in de betreffende knoop. De richting van de X-as wordt bepaald door vanuit de knoop relatief een dx en dz op te geven. Lokale assenstelsels kunnen worden gebruikt om knoopbeperkingen (opleggingen of 'restrains'), knoopbelastingen en/of knoopverplaatsingen in een willekeurige richting op te geven.
Tekenconventies
De in- en uitvoergegevens worden ten opzichte van de hierboven beschreven assenstelsels weergegeven.
- Een kracht in de richting van de positieve X- of Z-as wordt als positief beschouwd.
- Een moment draaiend van de positieve X-as naar de positieve Z-as (volgens kurkentrekker-regel) is positief.
- Een moment tegengesteld aan de 'klokrichting' is positief.
Invoer
Snel aan de slag
Het tekenen en/of invoeren van de constructie verloopt net als in andere programma's en bestaat uit de volgende stappen:
- Knopen - Voer de knopen in (grafisch of numeriek)
- Staven - Verbind de knopen met staven
- Profielen - Kies profielen uit de profielenbibliotheek
- Opleggingen - Definieer de opleggingcondities
- Belastingen - Voer de belastingen in
- Berekenen - Start de berekening
Tips
- Gebruik de Tab toets om tussen invoervelden te navigeren
- Dubbelklik op een element om de eigenschappen te bewerken
- Gebruik Ctrl+Z om bewerkingen ongedaan te maken
Werkwijze
De werkwijze in XBeam2d is zeer intuïtief en bestaat uit de volgende stappen:
1. Geometrie invoeren
- Definieer knopen door coördinaten in te voeren of grafisch te tekenen
- Verbind knopen met staven
- Wijs profielen toe aan staven
2. Opleggingen definiëren
- Selecteer knopen die als oplegging dienen
- Kies het opleggingstype of stel een eigen oplegging samen
3. Belastingen invoeren
- Maak belastingsgevallen aan
- Voer staaf- en/of knoopbelastingen in
- Definieer belastingscombinaties
4. Berekening uitvoeren
- Controleer de invoer
- Start de berekening
- Bekijk de resultaten
5. Resultaten analyseren
- Bekijk de M-, V- en N-lijnen
- Controleer de doorbuigingen
- Genereer het berekeningsrapport
Geometrie
Wizard
De wizard helpt u snel een standaard ligger te definiëren.
Gebruik
- Selecteer het type ligger (enkelvoudig opgelegd, doorgaande ligger, console)
- Voer de afmetingen in
- De wizard genereert automatisch de knopen, staven en opleggingen
Voordelen
- Snel een standaard constructie opzetten
- Minder kans op invoerfouten
- Ideaal voor eenvoudige liggerberekeningen
Stramienlijnen/Niveaus
Stramienlijnen en niveaus zijn hulplijnen voor het positioneren van knopen.
Stramienlijnen
Verticale hulplijnen op vaste x-coördinaten.
Niveaus
Horizontale hulplijnen op vaste z-coördinaten.
Voordelen
- Snelle en nauwkeurige positionering van knopen
- Snappen naar stramienlijnen en niveaus
- Overzichtelijke structuur van de constructie
Knopen
Knopen zijn de verbindingspunten in de constructie.

Invoer
Knopen kunnen op twee manieren worden ingevoerd:
- Grafisch - Klik in het tekenveld om een knoop te plaatsen
- Numeriek - Voer de x- en z-coördinaten in via de tabel
Eigenschappen
- Knoopnummer - Uniek nummer voor elke knoop
- X-coördinaat - Positie in x-richting
- Z-coördinaat - Positie in z-richting
- Lokaal assenstelsel - Optioneel gedraaid coördinatenstelsel
Bewerken
- Dubbelklik op een knoop om de eigenschappen te wijzigen
- Sleep een knoop om deze te verplaatsen
Lokaal assenstelsel
Er kan een lokaal (knoop-)assenstelsel worden opgegeven per knoop.

Wanneer gebruiken
Een lokaal assenstelsel is nuttig wanneer:
- Een oplegging op een hellend vlak staat
- Belastingen in een bepaalde richting moeten worden opgegeven
- Reactiekrachten in een specifieke richting moeten worden berekend
Invoer
De richting van de lokale X-as wordt bepaald door vanuit de knoop relatief een dx en dz op te geven.
Toepassing
Lokale assenstelsels kunnen worden gebruikt om:
- Knoopbeperkingen (opleggingen of 'restrains') in een willekeurige richting op te geven
- Knoopbelastingen in een willekeurige richting op te geven
- Knoopverplaatsingen in een willekeurige richting op te geven
Opleggingen
Opleggingen definiëren de randvoorwaarden van de constructie.
Standaard opleggingen
| Type | Omschrijving |
|---|---|
![]() |
Scharnier - Vast in x en z, vrije rotatie |
![]() |
Rol X - Vast in z, vrij in x en rotatie |
![]() |
Inklemming - Vast in x, z en rotatie |
Verende opleggingen
| Type | Omschrijving |
|---|---|
![]() |
Z-veer - Translatieveer in z-richting |
![]() |
X-veer - Translatieveer in x-richting |
![]() |
R-veer - Rotatieveer om y-as |
Eigen oplegging
U kunt ook een eigen oplegging samenstellen door combinaties van:
- Vast of vrij in x-richting
- Vast of vrij in z-richting
- Vast of vrij in rotatie
- Veerstijfheid in elke richting
Scharnier in staaf
Met één muisklik plaatst u een inwendig scharnier in een balk.

Werking
- De staaf wordt automatisch opgedeeld
- De belasting(en) worden ook automatisch opgedeeld
- Op die manier kunt u gemakkelijk bijvoorbeeld een gerberligger ontwerpen
Scharnier verplaatsen
Het scharnier verplaatsen is zeer eenvoudig:
- Dubbel-klik op de knoop
- Het dialoogvenster voor de knoop wordt geopend
- Pas de x-coördinaat aan
Staven
Staven verbinden twee knopen met elkaar.

Invoer
Staven kunnen op twee manieren worden ingevoerd:
- Grafisch - Klik op de beginknoop en sleep naar de eindknoop
- Numeriek - Voer de begin- en eindknoop in via de tabel
Eigenschappen
- Staafnummer - Uniek nummer voor elke staaf
- Beginknoop - Nummer van de beginknoop
- Eindknoop - Nummer van de eindknoop
- Profiel - Het toegewezen profiel
- Kipsteunen - Aantal kipsteunen of vrije kipafstanden
Staafgroepen
In verband met de kipstabiliteit kunnen staven worden gegroepeerd. Per staafgroep worden de kniklengte uit het vlak en de kipafstanden ingevoerd.
Verende staafaansluiting
Staven kunnen 'verend' worden aangesloten aan knopen.

Soorten veren
Translatieveren - Veer in x-richting (axiaal) - Veer in z-richting (dwarskracht)
Rotatieveer - Veer voor momentoverdracht
Veerstijfheid instellen
Voor elk staafuiteinde kunt u opgeven:
- Translatieveerstijfheid in x-richting (kN/m)
- Translatieveerstijfheid in z-richting (kN/m)
- Rotatieveerstijfheid (kNm/rad)
Speciale gevallen
- Stijfheid = 0 - Vrij (geen krachtsoverdracht)
- Stijfheid = zeer hoog - Starre verbinding
- Stijfheid = berekende waarde - Semi-rigide gedrag
Belastingen
Belastingsgevallen
Belastingsgevallen groeperen belastingen die gelijktijdig optreden.

Types
- Permanente belasting - Eigen gewicht, vaste installaties
- Veranderlijke belasting - Gebruiksbelasting, sneeuw, wind
Invoer
Bij opgave van een nieuw belastingsgeval kan worden gekozen tussen:
- Permanente belasting inclusief eigen gewicht
- Permanente belasting exclusief eigen gewicht
- Veranderlijke belasting
Eigen gewicht
Het eigen gewicht wordt automatisch berekend op basis van het profiel en de materiaaldichtheid.
Volgorde belastingsgevallen
De volgorde van belastingsgevallen kan worden aangepast.
Gebruik
Sleep de belastingsgevallen in de gewenste volgorde.
Belang
De volgorde is van belang voor de nummering in de uitvoer en kan de overzichtelijkheid verbeteren.
Kopieren belastingsgeval
Een belastingsgeval kan worden gekopieerd naar een nieuw belastingsgeval.

Gebruik
- Selecteer het te kopiëren belastingsgeval
- Klik op de knop "Kopieer"
- Een nieuw belastingsgeval wordt aangemaakt met dezelfde belastingen
Voordelen
- Snel vergelijkbare belastingsgevallen aanmaken
- Minder kans op invoerfouten
Belastingcombinaties
Belastingcombinaties definiëren hoe de belastingsgevallen worden gecombineerd.

Types
- UGT - Uiterste grenstoestand
- BGT - Bruikbaarheidsgrenstoestand
Factoren
Per belastingsgeval worden de factoren opgegeven volgens de Eurocode.
Gevolgklasse
Bij wijzigen van de gevolgklasse worden de belastingsfactoren in de tabel Combinaties automatisch aangepast.
Volgorde belastingscombinaties
De volgorde van belastingscombinaties kan worden aangepast.
Gebruik
Sleep de belastingscombinaties in de gewenste volgorde.
Staafbelastingen
Staafbelastingen worden op staven geplaatst.

Types
| Type | Omschrijving |
|---|---|
![]() |
Gelijkmatig verdeelde belasting |
![]() |
Puntlast |
![]() |
Momentbelasting |
Invoer
- Selecteer de staaf
- Kies het belastingstype
- Voer de grootte en positie in
Knoopbelastingen
Knoopbelastingen worden op knopen geplaatst.

Types
- Fx - Kracht in x-richting
- Fz - Kracht in z-richting
- My - Moment om y-as
Invoer
- Selecteer de knoop
- Voer de belastinggrootte in
Lokaal assenstelsel
Wanneer een lokaal assenstelsel is gedefinieerd, worden de belastingen in het lokale stelsel opgegeven.
Knoopverplaatsingen
Voorgeschreven knoopverplaatsingen kunnen worden opgegeven.

Types
- ux - Verplaatsing in x-richting
- uz - Verplaatsing in z-richting
- φy - Rotatie om y-as
Toepassing
Voorgeschreven verplaatsingen worden gebruikt voor:
- Zakking van opleggingen
- Temperatuurvervorming
- Krimp
Bewerken

Functies
- Kopiëren - Kopieer geselecteerde elementen
- Verplaatsen - Verplaats geselecteerde elementen
- Verwijderen - Verwijder geselecteerde elementen
- Ongedaan maken - Maak de laatste bewerking ongedaan (Ctrl+Z)
- Opnieuw - Herhaal de laatste ongedaan gemaakte bewerking (Ctrl+Y)
Selectie maken
Enkelvoudige selectie
Klik op een element om het te selecteren.
Meervoudige selectie
- Houd Ctrl ingedrukt en klik op meerdere elementen
- Of trek een selectiekader om meerdere elementen
Selectie opheffen
Klik in een leeg gebied om de selectie op te heffen.
Beeld
Weergaveopties
De weergaveopties bepalen wat er in het tekenveld wordt getoond.

Opties
- Knoopnummers - Toon knoopnummers
- Staafnummers - Toon staafnummers
- Profielnamen - Toon profielnamen
- Opleggingen - Toon opleggingsymbolen
- Belastingen - Toon belastingen
- M-lijn - Toon momentenlijn
- V-lijn - Toon dwarskrachtenlijn
- N-lijn - Toon normaalkrachtenlijn
- Doorbuiging - Toon doorbuigingslijn
Dockable windows
De tabellen kunnen als 'floating' worden geplaatst of worden 'ge-docked'.
Voordelen
- Meer vrijheid in de indeling van het scherm
- Bij toepassingen met 2 schermen kan in het ene scherm de constructie grafisch full screen worden weergegeven en in het andere scherm de tabellen
- Grafisch tekenen of numerieke invoer via tabellen kan gelijktijdig
- Na elke wijziging worden alle tabellen bijgewerkt en de constructie opnieuw getekend
Resultaat
Spion
De spion toont de resultaten op een specifieke locatie.
Gebruik
- Beweeg de muis over de constructie
- De spion toont de waarden op die locatie
Weergave
- M - Moment
- V - Dwarskracht
- N - Normaalkracht
- w - Doorbuiging
- φ - Hoekverdraaiing
Dockable
Het dialoogvenster van de spion is nu vrij verplaatsbaar (of dockable).
In het dialoogvenster van de spion voor de betonbalk kan de x-afstand ook getalsmatig worden ingevoerd.
Berekeninginstellingen

Opties
- Analyse type - Lineair of niet-lineair
- Materiaal - Staal, beton of hout
- Code - Eurocode toetsing
Uitvoer
Afhankelijk van de gekozen run-optie kunnen worden berekend:
- Per staaf extreme momenten en vervormingen
- Alle karakteristieken (dwarskracht, moment, hoekverdraaiing en vervorming)
Beton
Beton
XBeam2d ondersteunt betonberekeningen volgens Eurocode 2: EN 1992-1-1.

Functies
- Berekening van langswapening
- Berekening van beugels
- Doorbuigingsberekening voor beton
Normtoetsing
De normtoetsing beton wordt uitgevoerd volgens Eurocode 2.
Langswapening
De benodigde langswapening wordt berekend op basis van de momenten.
Berekening
- Bepaling van de benodigde wapeningshoeveelheid
- Controle op minimale wapening
- Controle op maximale wapening
Beugels
De benodigde beugels worden berekend op basis van de dwarskrachten.
Berekening
- Bepaling van de benodigde beugelwapening
- Controle op minimale beugelwapening
- Bepaling van de beugelafstand
Menu
Instellingen
Berekening
Hout Doorbuiging
Achtergrondinformatie over doorbuigingsberekeningen voor houtconstructies.
Berekeningsmethode
Hout doorbuiging wordt berekend volgens Eurocode 5: EN 1995-1-1.
Doorbuigingscomponenten
- Momentane doorbuiging - Directe vervorming onder belasting
- Kruip doorbuiging - Langdurige vervorming door aanhoudende belasting
- Einddoorbuiging - Totale doorbuiging inclusief kruipeffecten
Kruipfactor (kdef)
De kruipfactor is afhankelijk van:
- Gebruiksklasse (vochtcondities)
- Belastingduurklasse
Doorbuigingslimieten
Standaard doorbuigingslimieten volgens Eurocode 5:
- Momentaan: L/300 tot L/500
- Eind: L/150 tot L/300
Waarbij L de overspanning is.
Beton Doorbuiging
Achtergrondinformatie over doorbuigingsberekeningen voor betonconstructies.
Berekeningsmethode
Beton doorbuiging wordt berekend volgens Eurocode 2: EN 1992-1-1.
Factoren die Doorbuiging Beïnvloeden
- Scheurvorming - Verminderde stijfheid door scheurvorming in trekzones
- Kruip - Langdurige vervorming onder aanhoudende belasting
- Krimp - Vervorming door betonkrimp
Effectief Traagheidsmoment
Het effectieve traagheidsmoment houdt rekening met:
- Ongescheurde doorsnede stijfheid
- Gescheurde doorsnede stijfheid
- Mate van scheurvorming
Doorbuigingslimieten
Standaard doorbuigingslimieten volgens Eurocode 2:
- Actieve doorbuiging: L/500
- Totale doorbuiging: L/250
Waarbij L de overspanning is.
Lange Termijn Effecten
Lange termijn doorbuigingsfactor houdt rekening met:
- Kruipcoëfficiënt (φ)
- Krimpeffecten
- Wapeningspercentage








